Fuglainflúensa stafar af inflúensu A veirum og kemur fram bæði í villtum fuglum og alifuglum. Endur, hænur, gæsir og kalkúnar eru meðal þeirra tegunda sem almennt taka þátt í uppkomu fuglainflúensu.

Sjúkdómurinn getur verið mjög mismunandi eftir aðstæðum. Sumir sýktir fuglar sýna aðeins minniháttar merki, á meðan mjög sjúkdómsvaldandi fuglaflensa (HPAI) getur valdið alvarlegum veikindum og fjölda dauðsfalla innan hóps. Þessi munur er ein af ástæðunum fyrir því að fuglainflúensa heldur áfram að vera mikið áhyggjuefni í alifuglaframleiðslu.

Fyrir fólk sem vinnur með alifugla eru breytingar á dánartíðni, eggjaframleiðslu, fóðurneyslu eða almenn hegðun oft fyrstu merki þess að eitthvað sé að.

Merki til að fylgjast með í alifuglum

Það er engin ein klínísk mynd fyrir fuglainflúensu.

Fuglar sem verða fyrir alvarlegri sýkingu geta orðið rólegir og óvirkir. Fóðurneysla getur minnkað og í kjölfarið koma einkenni frá öndunarfærum eins og hósti, hnerri og nefrennsli. Einnig geta komið fram bólga í kringum höfuð og augu, litabreytingar á greiðu og vötnum, niðurgangur og taugaeinkenni.

Dánartíðni getur stundum aukist mjög hratt. Hjá varphænum getur skyndileg samdráttur í eggjaframleiðslu verið önnur áberandi breyting.

Með lágsjúkdómsvaldandi fuglaflensu (LPAI) geta einkennin verið mun minna augljós. Hægt er að taka eftir vægum öndunarerfiðleikum eða minnkandi framleiðslu, en sumir sýktir fuglar geta virst eðlilegir.

Þessi breytileiki gerir reglulegt eftirlit með hjörðinni sérstaklega mikilvægt. Breyting sem virðist minniháttar í einangrun getur verið þýðingarmeiri þegar hún á sér stað hjá miklum fjölda fugla.

Hvernig vírusinn færist á milli fugla og bæja

Villtir fuglar eru mikilvægur hluti af fuglaflensumyndinni. Farfuglar, sérstaklega vatnafuglar, geta borið með sér inflúensu A veirur og stuðlað að flutningi þeirra á milli mismunandi svæða.

Á alifuglabúum geta sýktir fuglar dreift veirunni með seytingu í öndunarfærum og saur. Mengun helst ekki endilega inni í alifuglahúsinu. Búnaður, grindur, farartæki, stígvél og fatnaður geta allir tekið þátt í flutningi smitefnis.

Flutningur lifandi fugla er annar þáttur. Að kynna fugla frá öðrum bæ eða stað getur komið með nýja sýkla í núverandi hóp.

Af þessum sökum er líföryggi nátengt fuglainflúensueftirliti. Aðgangi að bænum skal stjórna vandlega, takmarka skal snertingu við villta fugla þar sem hægt er og hreinsa og sótthreinsa búnað og vinnusvæði sem hluti af venjulegum búskaparferlum.

Hlutverk prófana í eftirliti með fuglaflensu

Ekki eru allir hópar með öndunarfærasjúkdóma eða aukna dánartíðni með sömu orsök. Próf geta veitt gagnlegar upplýsingar þegar sjúkdómsrannsókn er í gangi.

Skyndileg aukning dauðsfalla, óvænt samdráttur í eggframleiðslu eða öndunarfæraeinkenni sem hafa áhrif á fjölda fugla geta leitt til sýnatöku og fuglainflúensuprófa.

Próf eru einnig notuð við eftirlit. Það fer eftir staðbundnum sjúkdómsástandi, alifuglastarfsemi, sóttkví, markaðir fyrir lifandi fugla og aðrir fuglastofnar kunna að vera með í vöktunaráætlunum.

Að hafa próf sem hægt er að framkvæma nálægt hjörðinni er sérstaklega þægilegt við vettvangsrannsóknir. Hægt er að vinna sýni á staðnum og niðurstöður fást á stuttum tíma.

Mótefnavakapróf fyrir fuglaflensuveiru

Fuglainflúensumótefnavakapróf er notað til að greina fuglaflensuveirumótefnavaka í fuglasýnum.

Flest hröð mótefnavakapróf eru byggð á hliðar-flæðisónæmisgreiningu. Eftir að sýninu er bætt við prófunartækið bregst veirumótefnavaki við sérstök mótefni í prófunarstrimlinum. Viðbrögðin gefa sýnilega niðurstöðu sem hægt er að lesa beint.

Aðferðin krefst ekki flókins rannsóknarstofubúnaðar, sem gerir þessa tegund af prófum hentugum fyrir alifuglabú og annað akurumhverfi. Prófun er hægt að fella inn í hefðbundið eftirlit eða framkvæma þegar óvenjulegar breytingar verða vart við hjörð.

Fyrir teymi sem starfa á mismunandi bæjum eða-fuglastöðvum getur smæð og einföld aðgerð hraðprófana einnig gert sýnatökuskimun auðveldara að skipuleggja.

Algengar stillingar fyrir mótefnavakapróf fyrir fuglaflensu

Notkun hraðvirkra mótefnavakaprófa er ekki takmörkuð við alifuglahús í atvinnuskyni. Það fer eftir eftirlitsáætluninni og staðbundnum dýralækniskröfum, prófanir geta farið fram í ýmsum stillingum.

Alifuglabú í atvinnuskyni
Kjúklinga- og lagaaðgerðir geta falið í sér prófun í eftirlit með heilsu hjarða, sérstaklega þegar óvenjulegar klínískar breytingar koma fram.

Ræktunarbú
Ræktunarhópar krefjast náins heilbrigðiseftirlits vegna þess að sjúkdómar geta haft áhrif á bæði heilsu fugla og framleiðslugetu.

Bakgarður og alifuglakjöt
Minni alifuglastofnar geta einnig verið með í eftirlitsstarfsemi, sérstaklega á svæðum þar sem húsfuglar hafa snertingu við villta fugla.

Lifandi fuglamarkaðir
Hreyfing og samþjöppun fugla á mörkuðum fyrir lifandi fugla gerir sjúkdómseftirlit mikilvægt atriði.

Sóttkví og dýraflutningar
Hægt er að fella prófun inn í skimunaraðferðir sem tengjast fuglaflutningum og sóttkví.

Vöktun villtra fugla
Sýni úr villtum fuglum geta einnig verið innifalin í vöktunaráætlunum fyrir fuglaflensu.

Hvers vegna hraðpróf hentar vettvangsvinnu

Rannsóknir á alifuglasjúkdómum fara ekki alltaf fram á rannsóknarstofu. Grunur leikur á vandamáli gæti fyrst tekið eftir verkamanni á bænum snemma að morgni, við hefðbundna fóðrun eða þegar hann skoðar dánartíðni.

Færanlegt hraðpróf veitir leið til að vinna með sýni nær þar sem fuglarnir eru geymdir. Prófunarferlið er tiltölulega einfalt og hægt er að fá niðurstöður á stuttum tíma.

Fyrir bæi sem stjórna miklum fjölda fugla getur þetta gert skimun auðveldara að fella inn í daglegt-til-heilbrigðiseftirlit. Sama þægindi eiga við um sóttvarnarstöðvar, athuganir á flutningi dýra og eftirlit á vettvangi.

Þar sem greiningartæki er til staðar getur stafrænn lestur og skjalastjórnun einfaldað meðhöndlun prófunarniðurstaðna enn frekar.

Hjarðareftirlit skiptir enn máli

Prófun er gagnlegust þegar það er hluti af reglubundnu eftirliti með hjörðum frekar en eitthvað sem er skoðað fyrst eftir að stór faraldur byrjar.

Starfsfólk búsins getur fylgst með dánartíðni, fóður- og vatnsnotkun, eggjaframleiðslu, fuglavirkni og öndunarfærum. Breytingar á þessum sviðum geta gefið gagnlegar vísbendingar um heilsufar hjörðar.

Skrár eru líka þess virði að halda. Dagsetningar fuglahreyfinga, nýkynningar, breytingar á framleiðslu og óvenjulegur dánartíðni geta allt veitt dýrmætan bakgrunn við sjúkdómsrannsókn.

Vöktun fuglainflúensu er því nátengd daglegum alifuglastjórnun. Fólkið sem vinnur með fuglana á hverjum degi er oft það fyrsta sem tekur eftir því að eitthvað hefur breyst.

Niðurstaða

Fuglainflúensa hefur áhrif á fjölmargar fuglategundir og getur valdið mjög mismunandi klínískum einkennum. Hjá alifuglum geta alvarlegar sýkingar leitt til hraðrar dánartíðni á meðan aðrar sýkingar geta tengst mun minna augljósum breytingum.

Fuglainflúensumótefnavakapróf er þægileg leið til að skima fuglasýni fyrir veirumótefnavaka. Hröð viðsnúningur hans og einfalda notkunaraðferð gerir það að verkum að það hentar fyrir ýmsar alifugla- og akureftirlitsstillingar.

Verslunarbú, ræktunarstarfsemi, alifugla í bakgarði, markaðir fyrir lifandi fugla, sóttkví aðstaða og villtra fuglaeftirlitsáætlanir geta allt haft hlutverk í eftirliti með fuglainflúensu.

Að fylgjast vel með heilsu hjarða og sameina venjubundið eftirlit með viðeigandi prófunum og líföryggisráðstöfunum er enn mikilvægur þáttur í heilsustjórnun alifugla.

Heimildir

Alþjóðadýraheilbrigðisstofnunin (WOAH).Fuglainflúensa.

Alþjóðadýraheilbrigðisstofnunin (WOAH).Eftirlit með mikilli sjúkdómsvaldandi fuglainflúensu fyrir alifuglakerfum í litlum alifuglum í -takmörkuðum stillingum.

USDA dýra- og plöntuheilbrigðiseftirlitsþjónusta (APHIS).Fuglainflúensa.

USDA APHIS.Einkenni veikinda - Fuglainflúensa.